Wstęp: Czym jest przedawnienie i dlaczego warto je znać?
Zarzut przedawnienia to jedna z najskuteczniejszych broni dłużnika w starciu z firmami pożyczkowymi i windykacyjnymi. Pozwala on na całkowite oddalenie powództwa w sądzie, jeśli wierzyciel zbyt późno upomniał się o swoje pieniądze.
Rynek finansowy w Polsce od lat notuje ogromną aktywność. Polacy chętnie sięgają po szybkie finansowanie, wybierając tradycyjne kredyty bankowe, jak i chwilówki online czy chwilówki na raty. Niestety, nie każda spłata przebiega bezproblemowo. Kiedy popadamy w kłopoty finansowe, na horyzoncie pojawiają się firmy windykacyjne.
Wielu dłużników żyje w przekonaniu, że dług rośnie w nieskończoność i nie da się przed nim obronić. To błąd. Polskie prawo przewiduje instytucję przedawnienia. Oznacza ona, że po upływie określonego czasu wierzyciel traci możliwość przymusowego wyegzekwowania długu przez sąd i komornika.
Jak działa przedawnienie roszczeń w prawie polskim?
Zgodnie z Kodeksem cywilnym, większość roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (a takie prowadzą banki i firmy pożyczkowe) przedawnia się z upływem 3 lat.
Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (czyli zazwyczaj dzień po dniu, w którym mijał termin spłaty raty lub pożyczki).
Każda czynność przed sądem lub komornikiem (np. wniesienie pozwu) przerywa bieg przedawnienia. Po przerwaniu czas liczy się od nowa.
Sektor pozabankowy a upływ czasu (chwilówki online i na raty)
Dynamiczny rozwój technologii sprawił, że chwilówki online stały się dostępne w kilka minut. Z kolei wyższe kwoty można wygodnie rozłożyć na chwilówki na raty, które przypominają standardowe kredyty konsumenckie.
Wokół pożyczek pozabankowych narosło wiele mitów. Wierzyciele często sprzedają pakiety starych długów funduszom sekurytyzacyjnym. Fundusze te próbują odzyskać kwoty, które dawno przekroczyły 3-letni termin wymagalności. Jeśli pożyczkobiorca nie zareaguje w sądzie, sąd wyda nakaz zapłaty, mimo że dług jest przedawniony. Sąd bowiem nie bada przedawnienia z urzędu w postępowaniu upominawczym – inicjatywa leży po stronie pozwanego.
Przedawnienie a BIK i długi z przeszłości (chwilówki bez BIK)
Osoby z gorszą historią kredytową często szukają ofert typu chwilówki bez BIK, licząc na to, że pożyczkodawca nie zweryfikuje ich przeszłości. Warto jednak pamiętać, że brak wpisu w Biurze Informacji Kredytowej nie oznacza, że dług nie istnieje w systemie prawnym.
Nawet jeśli pożyczkę wzięto w instytucji, która nie raportuje danych do BIK, umowa podlega tym samym przepisom o przedawnieniu. Upływ czasu działa tak samo bez względu na to, czy sprawdzano naszą historię, czy też nie.
Sądowy nakaz zapłaty – co robić po jego otrzymaniu?
Otrzymanie listu z sądu z nakazem zapłaty to moment krytyczny. Czas działa na naszą niekorzyść. Masz dokładnie 14 dni od dnia doręczenia przesyłki na złożenie sprzeciwu.
Nie panikuj i sprawdź daty na dokumentach.
Policz, kiedy minął termin pierwotnej spłaty długu.
Sprawdź, czy w międzyczasie nie było innych spraw sądowych.
Jak skutecznie podnieść zarzut przedawnienia w sądzie?
Samo myślenie o przedawnieniu nic nie da. Musisz złożyć formalne pismo procesowe – sprzeciw od nakazu zapłaty.
W treści sprzeciwu należy wyraźnie zaznaczyć: „Podnoszę zarzut przedawnienia roszczenia”. Wskazane jest również dołączenie dowodów (np. historii rachunku, wezwań do zapłaty z datami), które potwierdzą, że od momentu wymagalności długu do chwili wytoczenia powództwa minęło więcej niż 3 lata.
Skutki uwzględnienia zarzutu – czy dług znika całkowicie?
Po uwzględnieniu zarzutu przez sąd, powództwo zostaje oddalone. Wierzyciel przegrywa proces i musi ponieść jego koszty.
Warto jednak wiedzieć, że przedawniony dług nie zmienia się w „byt nieistniejący”. Przechodzi on w tzw. zobowiązanie naturalne. Oznacza to, że wierzyciel nie może zmusić Cię do zapłaty komornikiem, ale jeśli dobrowolnie wpłacisz pieniądze, nie będziesz mógł żądać ich zwrotu jako nienależnego świadczenia. Ponadto wpis w rejestrach dłużników (np. BIG) może utrzymywać się na innych zasadach, choć i tu istnieją ograniczenia czasowe.
Podsumowanie
Zarzut przedawnienia to potężne narzędzie prawne. Daje ono realną szansę na zablokowanie nękania przez sądy i firmy windykacyjne. Niezależnie od tego, czy problem dotyczy tradycyjnego kredytu, nowoczesnej formy, jaką są chwilówki online, większego zobowiązania typu chwilówki na raty, czy zaciągniętej w przeszłości pożyczki jako chwilówki bez BIK – kluczem do sukcesu jest czujność, znajomość terminów oraz szybka reakcja na pisma z sądu.